Je bent hier: Gouverneur > Oost-Vlaanderen op de kaart > Waterbeleid > Integraal Waterbeleid

Bekkenbestuur: knooppunt van Integraal Waterbeleid

           

" Onze watersystemen zijn uit balans. We kampen met wateroverlast, verdroging van valleien, problemen met de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater, de achteruitgang van de biodiversiteit in waterlopen, enz. Een stevige actie is vereist. Om de strijd tegen en voor het water te winnen moet een integraal waterbeleid worden gevoerd.  De bekkenbesturen spelen hierbij een belangrijke rol. " 

             

Het evenwicht in onze watersystemen is verstoord. Om terug gezonde en natuurlijke waterlopen te krijgen, moet een 'Integraal Waterbeleid' gevoerd worden. Met een integrale aanpak komen alle aspecten van water aan bod: het overstromingsgevaar, de kwaliteit van het oppervlaktewater, de beschikbaarheid van het sokkelwater, de ecologische omgeving van de waterloop...

Concreet betekent integraal waterbeleid:
- het volledige stroomgebied als eenheid nemen (water kent geen grenzen);
- alle besturen, maatschappelijke en economische sectoren en doelgroepen binnen het stroomgebied werken samen (landbouw, natuur, industrie, energie, transport, huisvesting, visserij).

Het juridisch kader

De juridische grondslag van het integraal waterbeleid is de Europese Kaderrichtlijn Water (2000) die in Vlaanderen vertaald werd in het decreet integraal waterbeleid van 18 juli 2003.

De Europese Kaderrichtlijn Water verplicht de EU-lidstaten om tegen 2015 een goede watertoestand te hebben, zowel wat het oppervlaktewater (ecologie en chemische samenstelling), als het grondwater (kwantiteit en chemisch) als de beschermde gebieden (wetlands, drinkwater en recreatie) betreft.

Het decreet integraal waterbeleid van 18 juli 2003 creëert een juridisch en organisatorisch kader voor het waterbeleid in Vlaanderen, legt de doelstellingen van het integraal waterbeleid vast en voorziet verschillende instrumenten om aan integraal waterbeleid te doen. Het decreet bevat een aantal bindende bepalingen die het uitgestippelde beleid moeten ondersteunen o.a. op het vlak van ruimtelijke ordening. Dit kunnen maatregelen zijn i.v.m. de berging van baggerspecie, de aanleg van gecontroleerde overstromingsgebieden en oeverzones. Soms kan dit leiden tot ruimtelijke planwijzigingen en in dat geval moet binnen de 2 jaar de procedure voor een gemeentelijk (GRUP), provinciaal (PRUP) of ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) opgestart zijn.

Het Vlaamse watersysteem volgens Europa

De Europese Unie bekijkt het watersysteem per stroomgebied, ongeacht de provincie- of gemeentegrens. Europa verdeelt Vlaanderen onder in 2 stroomgebieddistricten, het 'Stroomgebieddistrict Schelde' en het 'Stroomgebieddistrict Maas'.

Het watersysteem in Vlaanderen

Het decreet integraal waterbeleid deelt het watersysteem naar analogie met de Europese Kaderrichtlijn Water in stroomgebieden en stroomgebiedsdistricten, maar gaat nog een stap verder door een subindeling in bekkens en deelbekkens.

Vlaanderen telt 11 bekkens en 103 deelbekkens. De 11 bekkens zijn: Ijzerbekken, Bekken van de Brugse Polders, Bekken van de Gentse Kanalen, Leiebekken, Bovenscheldebekken, Benedenscheldebekken, Denderbekken, Dijlebekken, Netebekken, Maasbekken, Demerbekken.

Het watersysteem in Oost-Vlaanderen

Het Oost-Vlaams grondgebied wordt bestroomd door 5 bekkens:

• Leiebekken (15% Oost-Vlaanderen - 85% West-Vlaanderen)
• Bekken van de Gentse Kanalen (93% Oost-Vlaanderen - 7% West-Vlaanderen)
• Denderbekken (63% Oost-Vlaanderen - 37% Vlaams-Brabant)
• Bovenscheldebekken (82% Oost-Vlaanderen - 18% West-Vlaanderen)
• Benedenscheldebekken ( 50% Oost-Vlaanderen - 42% Antwerpen - 8% Vlaams-Brabant)

Bekkenbeheerplannen

Het bekkenbeheerplan is het beleidsplan van een bekkenbestuur. Elk bekkenbestuur heeft een beleidsplan opgemaakt. Na een openbaar onderzoek werden, begin september 2007, deze bekkenbeheerplannen door de respectievelijke bekkenbesturen goedgekeurd onder voorzitterschap van gouverneur Denys. Op 30 januari 2009 keurde ook de Vlaamde Regering deze plannen definitief goed. 

Deze plannen omvatten de noodzakelijke actiepunten in het kader van een integraal waterbeleid:

1. Wateroverlast bestrijden door o.m.  

• het afwerken van het Scheldedijkenprogramma in het kader van het Sigmaplan, o.a. met het verhogen van de keermuren aan Antwerpen-stad, het verhogen en verbreden van de dijken tussen Melle en Wetteren;
• het aanleggen van wachtbekkens in de beekvalleien, o.a. op de Ede te Maldegem-Kleit, en de Molenbeek te Ronse;  
• het aanleggen van gecontroleerde overstromingsgebieden, o.m. langs de Benedenschelde te Kruibeke;
• erosiebestrijding, met uitvoering van de erosiebestrijdingsplannen in het Dender- en Bovenscheldebekken.

2. Verbeteren binnenvaart op

• de Leie, vanaf de Franse grens tot aan het Afleidingskanaal te Deinze, voor schepen tot 4.500 ton;       
• de Bovenschelde, vanaf de Franse grens tot aan de Ringvaart te Gent, voor schepen tot 2.000 ton;
• de Dender stroomafwaarts Aalst bevaarbaar maken voor schepen tot 1.350 ton, en de Dender stroomopwaarts Aalst bevaarbaar houden tot 300 ton;  
• en afwerken van de nieuwe binnenvaartsluis op de Ringvaart te Evergem.

3. Kwaliteit en beschikbaarheid van het oppervlakte- en het grondwater garanderen :

• waterzuivering, met afstemming en vastlegging van de gemeentelijke rioleringsplannen, de programmatie van waterzuiveringsinstallaties, en waterbodemsanering;
• drinkwatervoorziening garanderen;
• waterbesparende maatregelen nemen in functie van het grondwater, vb in het Leiebekken.
• en bruikbaarheid van het grijswater, o.m. in het Leiebekken

4. Recreatie en Natuurontwikkeling

• Visbestand en visserij : maatregelen tot het verhogen en diversifiëren van het visbestand, vismigratiebevorderende maatregelen;  
• kano- en kayakmogelijkheden op de bevaarbare waterlopen onderzoeken;
• jachthavens en recreatievaart bv langs de Moervaart;
• natuurontwikkeling langsheen de waterlopen en waterwegen, met o.m. oeverherstel, nagaan wat de mogelijkheden zijn voor recreatief medegebruik van de jaagpaden met respect voor de natuurwaarde enwaarbij een verbinding van dit traject voor de pleziervaart in combinatie met natuur wordt beoogd.